Arama sonuçlarınız

Uzay fotoğraflarında bulutsular bazen parlak kırmızı perdeler, bazen mavi puslar, bazen de yıldızları örten koyu siluetler halinde görünür. Bu çeşitlilik yalnızca fotoğraf işleme tercihinden kaynaklanmaz; gazın ışık yayması, tozun ışığı saçması ve arka plandaki ışığın engellenmesi farklı...

Teleskop sözcüğü çoğu zaman “uzaktaki şeyi büyüten araç” biçiminde açıklanır. Bu açıklama günlük kullanım için yararlı olsa da astronomik gözlemin asıl sorunlarından birini gizler: hedef çok sönük olabilir ve yeterince ışık toplanması gerekir. Optik tasarım, kullanılan dalga boyu, algılayıcılar...

Kara delik görüntüleri, astronominin en çok ilgi çeken görselleri arasındadır. Ancak ortadaki karanlık bölgeyi ve çevresindeki parlak halkayı doğru adlandırmak önemlidir. Kara deliğin kendisinden kaçamayan ışıkla, henüz olay ufkunun dışında bulunan maddeden gelen ışık aynı şey değildir. M87...

Bir yıldızın uzaklığı için “on ışık yılı” denildiğinde, adındaki yıl sözcüğü bunun bir süre olduğu izlenimini yaratabilir. Oysa ışık yılı bir uzaklık birimidir. Astronomide kilometreyi terk etmeyiz; çok büyük sayıları daha anlaşılır ifade etmek için farklı ölçekler kullanırız. Astronomi birimi...

Bir yıldızın doğması veya ölmesi, canlılardaki biyolojik olaylar değildir. Bu sözcükler, maddenin yoğunlaşmasını, enerji üretiminin değişmesini ve sonunda farklı kalıntıların ortaya çıkmasını anlatan benzetmelerdir. Bütün yıldızların aynı hızla yaşlandığını veya hepsinin süpernova olacağını...

Gökyüzünde birkaç saniyelik bir ışık çizgisi gördüğümüzde günlük dilde “yıldız kaydı” diyebiliriz. Ancak olayda gerçekten bir yıldızın yer değiştirmesi söz konusu değildir. Uzaydaki küçük cisim, atmosferdeki ışık olayı ve yere ulaşabilen parça için farklı terimler kullanılır. Bu ayrımı bilmek...

Başka bir yıldızın çevresindeki gezegeni bulmak, her zaman onun ayrıntılı fotoğrafını çekmek demek değildir. Çoğu durumda araştırılan şey, yıldızın ışığındaki küçük değişim veya hareketindeki düzenli etkidir. Bu nedenle ötegezegen haberlerini anlamak için “ne görüldü?” sorusunun yanında “hangi...

Plüton’un adı çoğu zaman gezegen sınıflandırması tartışmasıyla anılır. Oysa bilimsel açıdan ilginçliği bir sınıf etiketine sığmaz: buzlu dağları, farklı düzlükleri, ince atmosferi ve büyük uydusu Charon ile karmaşık bir dünyadır. New Horizons yakın geçişi, uzaktaki küçük bir ışık noktasına...

Tutulmalar, Güneş, Dünya ve Ay’ın konumları uygun biçimde hizalandığında ortaya çıkan gölge olaylarıdır. Ay’ın her ay yeniay ve dolunay evrelerinden geçmesine rağmen her ay tutulma yaşanmaması, yalnızca evre bilgisinin yeterli olmadığını gösterir. Üç boyutlu yörünge düzenini ve gözlemcinin...

Kuyruklu yıldız adı, bu cisimlerin gerçek doğası hakkında yanıltıcı bir ilk izlenim verebilir. Bunlar yıldız değildir; Güneş çevresinde dolanan, buz, toz ve başka maddeler içeren küçük gökcisimleridir. Gökyüzündeki geniş ve parlak görünüm, çekirdeğin kendisinden çok çevresine yayılan malzemeyle...

Asteroit denildiğinde düzensiz biçimli gri bir kaya düşünmek kolaydır. Oysa bu ad altında farklı büyüklüklerde, farklı bileşimlerde ve farklı yörüngelerde çok sayıda cisim bulunur. Bazıları ana kuşakta dolaşır, bazıları bir gezegenle yörünge paylaşır; bazıları da Dünya’nın yörünge çevresine...

Güneş, uzaktan bakıldığında tek bir parlak disk gibi görünür. Bilimsel gözlemlerde ise farklı sıcaklıklara, yapılara ve manyetik süreçlere sahip katmanlar ortaya çıkar. Bir Güneş görüntüsünde gördüğümüz renklerin neyi temsil ettiğini anlamak, yıldızın hangi bölümünün incelendiğini de anlamayı...

Merkür çoğu zaman “Güneş’e en yakın küçük gezegen” cümlesiyle tanıtılır. Oysa bu kısa tanım, çok uzun süren gündüzlerini, aşırı sıcaklık farklarını, kutup gölgelerindeki buzunu ve karmaşık jeolojik yüzeyini açıklamaya yetmez. İlk bakışta birbirine aykırı duran bu özellikler, farklı fiziksel...

Neptün, Güneş Sistemi’nin sekizinci gezegenidir. Uzaklığı nedeniyle küçük bir teleskopta ayrıntılı yüzey şekilleri sunmaz; bildiğimiz görüntüler uzay araçlarının ve büyük gözlemevlerinin ölçümlerinden gelir. Bu uzak dünyanın öyküsü, matematiksel bir tahminden yakın geçiş verilerine ve kızılötesi...

Uranüs’ün dikkat çekici özelliği yalnızca mavi-yeşil görünümü değildir. Dönme ekseninin sıra dışı yönelimi, mevsimlerini ve gezegene hangi açıdan baktığımızı güçlü biçimde etkiler. Halkaları, kutup bölgesi ve uyduları aynı sistemin parçalarıdır. Voyager 2’nin kısa yakın geçişi ile uzay...

Bir terazinin başında Anubis, sonucu kaydeden Thoth ve yargıya başkanlık eden Osiris: kalbin tartılması sahnesi, Eski Mısır’ın ölüm sonrası yaşam tasavvurunun en tanınmış görüntülerindendir. Ancak bu görüntünün her örneği aynı değildir. Bir eserde tüy, diğerinde Maat’ın küçük figürü bulunabilir...

Antik Yunan dünyasında bir yarışma ödülü, yalnızca sporcunun başarısını gösteren bir eşya değildi. Kentin kimliğini, koruyucu tanrıçasını ve kamusal törenlerini de görünür kılabiliyordu. Atina’daki Panathenaia bağlamında kullanılan ödül amphoraları bu ilişkinin somut örnekleridir: bir yüzlerinde...

Eski Mısır mezarlarında bulunan küçük insan figürleri, yalnızca birer süs eşyası değildir. Müze kataloglarında şabti, shabti, shawabti veya ushabti gibi farklı yazımlarla karşılaşabileceğimiz bu nesneler, ölümden sonraki varoluşa ilişkin beklentilerin maddi ifadeleridir. Özellikle tarımsal...

Üstte kapalı bir halka, altında yatay kollar ve aşağı uzanan bir gövde: ankh, Eski Mısır’ın en kolay tanınan işaretlerinden biridir. Ancak tanınabilir olmak, bütün tarihi boyunca tek biçimde kullanılmış olmak demek değildir. Ankh hem yazıda “yaşam” anlamıyla karşımıza çıkar hem de küçük...

Djed, üst bölümündeki yatay kollarıyla tanınan Eski Mısır işaretlerinden biridir. Bir müze vitrininde küçük bir muska, kabartmada bir simge ya da hiyeroglif metinde bir işaret olarak karşımıza çıkabilir. Onu yalnızca modern bir “enerji sembolü” etiketiyle tanımlamak, tarih boyunca kazandığı...